Ek gıdaya geçişimiz yaklaşık bir ay olacak. Çok şükür hiç sorunsuz geçtik ek gıdaya ve çok da seviyor kızım. Neyi nasıl yaptığımı paylaşmak istiyorum bu yazıda.

Bir çok kişiden tepki aldım ama ben tattırma işlemine biraz erken başladım. 1,5 aylıktı ilk tattırmaya başladığımda. Tabi bu tattırma çok ama çok az. Mesela parmağımı meyveye bulayıp ağzına sürüyordum sadece. Yani midesine hiç birşey gitmiyordu. Biliyoruz ki bebeklerin sindirim sitemi zamanla gelişiyor, ancak sadece ağzında aroma bırakacak kadar verdiğim için tereddüt etmedim. Zaten ilk verdiğim zamanlarda haftada bir yeni tat gibiydi. İkinci ve üçüncü aylarda da aynı şekilde vermeye devam ettim ancak biraz daha zenginleşti. Tabi hala verdiğim tatlar bebek için uygun yiyeceklerdi. Meyveler, yoğurt, bazı hafif çorbalar vs. Bir de kızım bebek reflüsü sebebiyle çok fazla kusuyor, genzi yanıyor, gözleri kızarıyordu. Bu zamanlarda biraz rahatlasın diye parmağımı yine tatlı birşeylere daldırıp ağzına sürüyordum. Kimi zaman su da veriyordum ama su tekrar kusmasına sebep oluyor. Çünkü zaten midesi fazla dolduğu için kusuyor, yeniden su içince mide yine dolmuş oluyor, onu da çıkarma ihtiyacı hissediyor sonra. Bebeğe su verme konusunda daha 1. ay kontrolümüzde sormuştum. Doktor bebek aldığı kadar verebilirsin demişti. Genelde pek içmiyordu, günde belki bir iki damla falandı ama, 6 aya kadar su vermeyin kuralına uymadım ben.

3. ayın sonlarında ve 4. ayda bizimle birlikte sofrada oturduğunda ona uygun şeylerden azar azar vermeye başladım. Toplamda verdiğim miktar bir çay kaşığını geçmiyordu. Çok ufak parçalar halinde elimle veriyordum. Ezilmiş ekmek, peynir, domates suyuna banılmış ekmek, çaya banılmış ekmek, çorba, sebze yemeklerini ezerek parmağımla veriyordum. Misal bezelyenin içi, havuç, patates vs.

Bizimle birlikte sofrada bulunup yemek yemeği çok seviyordu. Elimi kendi ağzıma götürürken ona vereceğim zannedip ağzını açıyor, sonra kızıyordu. Bu dönemde verdiklerimi çok güzel çiğnemeye başladı. Ağzını öyle kıvırıyor ki çok tatlı oluyor çiğnerken :)

5. ayda yine bizimle beraber yemeğe devam etti. Yine miktarlar çok azdı ama bu sefer biraz daha sıktı. Her gün mutlaka bir şeyler yemiş oluyordu. Bu süreçte yeni tatlara alışıp anne sütünden vazgeçer diye hiç korkmadım. Çünkü verdiğim yiyecekler çok az olduğu için, mutlaka karnını doyurmak amacıyla emecekti. Böylece yeni tatları öğrenirken, anne sütünün varlığını, gerekliliğini unutmayacağını düşündüm. Öyle de oldu.

5. ayı doldurduğu gün gittiğimiz doktor kontrolünde doktorumuz ek gıdaya başlayabileceğimizi söyledi. Meyve püresi ve sebze çorbaları olabilir dedi.  O gün kızım kontrolde pek bir ağladığından (aşı olmuştu) çok uzun konuşamadık ama ben de oldukça hevesli olduğumdan gelince bir sebze çorbası ile başladım. Ablama danışıp, pirinç, havuç ve patates ile bir lapa yaptım, çatalla ezip verdim . Çok sevdi ve çabucak yedi.

Bundan sonra ise bolca araştırma yaptım. Henüz daha altı ayını doldurmadığı için ek gıdaya tam anlamıyla geçmek istemiyordum. Günde iki öğün az miktarda vermeye karar verdim. Kızım toplamda günde 7 kez meme emiyor (bazen artı eksi bir olabiliyor). İki kere gece emiyor. Sabah kalkar kalmaz anne sütü almasının uygun olacağını düşündüm, yatmadan önceki öğünün ise yine anne sütü olmasına karar verdim çünkü henüz diğer gıdalardan nasıl etkileneceğini bilmiyordum. Belki hazımsızlık vs olur da uykusu bölünsün istemedim. Geriye kalan üç öğünün ikisinde (öğleden önce ve öğleden sonra) ek gıda vermeye, ikisinin arasında yine anne sütü vermeye (dolan memeleri de boşaltmak için) karar verdim.

Fakat bu plana pek uyamadık. Bunda 5 ay 5 günlükken çıkardığı dişin getirdiği huysuzluk da rol oynuyor. Şimdi dişlerin etkisi geçince (ilk dişten 10 gün sonra ikincisi de çıktı) düzenimiz daha bir oturdu. Yine günde iki kez veriyorum ama emme sayısı değişmedi. Sanki hiç ek gıda almamış gibi emme düzeni devam ediyor. Daha aylar önce Before we get too old'un yazlarında ek gıda vermeden önce ve sonra emzirdiğini okumuş ve ben de öyle yaparım demiştim. Normalde Helo 3 saatte bir emiyorken, ek gıdayı bu üç saatin sonuna değil emdikten 1 saat falan sonra vermeye başladım. Böylece emmeyi de unutmayacaktı. Fakat şaşırarak gördüm ki, ek gıdayı alsa da yine süt saati geldiğinde emmek istiyor. Hatta bazen hemen önce yemiş olsa bile emdi. Acaba doyurmuyor mu diye işkillenmedim değil ama yediği miktarlar da fena değildi. (3 ila 5 çorba kaşığı, neredeyse yarım kase ediyor ve doyduğu zaman emerken olduğu gibi yine kendisi bırakıyor). Sonra bunun normal olduğuna karar verdim çünkü kızım artık çok daha aktif, algıları sürekli açık ve dolayısıyla daha çok beslenme ihtiyacı duyuyor. Böylece ek gıdanın gerçekten anne sütüne ek olduğunu anladım. Bazı günler ek gıda veremediğim yada aksattığımda emme sıklığı artmıştı. Yani eğer ek gıdaya hiç geçmeseydim, bu ay boyunca daha sık emmek isteyecekti muhtemelen. Yakında miktar ve ek gıda sayısını arttırmalıyım belki de.

Son olarak bu zamana kadar neler verdiğimden bahsedeyim. Bizimle birlikte sofraya oturmaya devam ediyor. Daha zengin çeşitler sunuyorum artık ona. Bizim yediğimiz yemekleri de eskiden beri tuzsuz ya da az tuzlu ve baharatsız yaptığım, sadece zeytinyağı kullandığım için ona uygun yiyecekler oluyor çoğunlukla. Heloya özel hazırladıklarım ise, sebze püresi (genelde pirinç, havuç, patates ile bazen bezelye), pirinç unlu muhallebi (bazen devam sütü veya kendi sütümle desteklenmiş, pekmezle tatlandırılmış, bazen de ezilmiş badem katılmış halde), yoğurt (birkez mayaladım harika oldu, sonra tutturamadım, minik kavanozda hazır doğal br yoğurt buldum onu veriyorum şimdilik, yine denemelerim devam ediyor), yoğurt çorbası (pirinçli naneli), tavuk çorbası (tavuk daha ileriki aylarda veriliyor ama deneyip bir etki yapmadığını görünce başladım), patates püresi, tarhana çorbası, bir kere tavuklu pilav ve cacık. Meyve olarak da elma, armut, şeftali ve kayısıyı denedik, bazen tek başına bazen karıştırıp verdim.

Sabah sütünü emdikten sonra genelde ben kahvaltı ederken o da istekli oluyor ve beraber ediyoruz. Ona da parmağımla ezip yumurta sarısı, peynir, ekmek, zeytin, biraz tereyağ ve reçel veriyorum. Aynı bizim yediğimiz gibi karıştırmadan ayrı ayrı. Bir de benim süt olsun diye içtiğim bitki çayından kaşıkla veriyorum bayılıyor. Toplamda verdiğim miktar yine çok az ama kahvaltılık lezzetlere de alıştı.

Tabi bütün bu verdiklerimin alerji olup olmayacağına dikkat ettim. Şu ana kadar neredeyse hiç bir yiyeceğe alerjisi yok. Sadece domatesi eğer yalayıp dudaklarına ve yanaklarına sürerse, değdiği kısımlar bir kaç saatliğine kızarıyor. Onun dışında, ona doğrudan vermedim ama benim sütümden geçerek alerji yaptığına emin olduğum tek şey var ki fıstık ve fıstık ezmesi. Amerikan filmlerinde duyardım fıstık ezmesi alerjisi diye, işte bizde ondan çıktı galiba :)

Hamileyken hormonlardan olsa gerek insan şapşallaşıyor. Mantıksız cümleler kurabiliyorsun, saçma sapan hareketler yapıp olmadık zamanlarda kikirdiyorsun. Ben de bundan bolca nasibimi almıştım. Bu günlerde ise artık  bebekli hayata iyice alıştığımızdan, az buçuk da olsa düzenimizi kurduğumuzdan hamilelikteki gibi keyifli coşkulu günler geri geldi.

Sevgili Tomurcuk yazmıştı, bebekle kaliteli zaman geçirmek hakkında. Ben de demiştim ki yorumda, bebekle ne yaptığın değil ne kadar etkileştiğin önemli bence. İlla ki oyun olması gerekmiyor, ev işleri, günlük yaşama dair eylemler hepsi onun için öğrenecek, keşfedecek unsurlar içeriyor ve bunları bebekle etkileşerek, iletişim kurarak yapmak onu da dahil etmek gerekiyor. Tabi bu durumda ise en normal günlük eylemler karnaval havasına bürünüyor, şarkılar, abidik gubidik sesler eşliğinde geçiyor gün. En azından bizim evde öyle.

Ben bu şekilde çocuk yetiştirmeyi ablamdan öğrendim. Normalde çok hareketli ve eğlencelidir kendisi. Şekilden şekile girer çeşit çeşit oyunlar yapardı yeğenlerime. Normalde ona göre çok daha ağırbaşlı olsam da şimdi aynen onun gibi oldum. Dışardan nasıl göründüğümü çok merak ediyorum doğrusu, ablama çok yakışıyordu bu deli dolu haller ama kendimi pek bilemiyorum.

Bazı anneler böyle olmayı tercih etmiyor, görüyorum. Misal çocukla aynı odadalar ama ya tv izliyor ya tek başına oyuncaklarıyla oynuyor. Anne de kendi işine bakıyor. Çocuğun tek başına oynamayı öğrenmesi için fırsat da tanınmalı ama bence bu tüm gün olmamalı.

Biz gün içinde neler mi yapıyoruz? Sabah kalkınca acayip sesler eşliğinde biraz gıdıklanma kikirdeşme, havalara uçurma aktivitesinden sonra beraber kahvaltı ediyoruz. Bu arada bir de kaka faslımız oluyor ki ben de kızımla ıkınarak ona yardım ediyorum sözde :)

Uyuyup uyandıktan sonra dışarda bir gezi yapıyoruz, salıncakta beraber sallanıyoruz, kuşları kovalıyoruz. Evde biraz oyuncaklarla oynama, muhtemelen çamaşır asma-katlama, karın doyurmacadan sonra yine uyuyoruz. Bu uykudan sonra bir de banyo faslımız oluyor bazen banyodan sonra kısa bir uyku daha yapıyor bazen yapmıyor.

Bir sonraki uyanmada ise müzik ve dans zamanı. Helo kucağımda havalara uçup zıplıyor, beraber dans ediyoruz. Tüm gün boyunca oyun oynarken ve uyurken bolca şarkı söylüyorum: çocuk şarkıları ve türküler (bir ara söylediğim şarkıları da yazacağım). Hatta artık Helocum onu uyutma sırasında şarkı isteğinde bile bulunuyor. İstediği şarkıyı bulana kadar hepsini deniyorum, beğenmediğinde ayaklarını tepiyor ve ıııı diye sesler çıkarıyor. Beğendiğinde ise gülüyor :)

Bu dans faslında babası da gelmiş oluyor. Bu arada babası gelmeden önce ya da sonra bir uyku daha oluyor. Sonra babayla oynama, kikirdeşme sevişme faslı başlıyor. Sonra hep beraber akşam yemeği yiyoruz, yatağa geçip karşımıza bilgisayarı alıyoruz dizi seyretmek için. Bazen hep beraber seyrediyoruz, bazen başlamadan bazen yarısında uykusu geliyor ve gece uykusuna geçiyor kızım.

Tüm gün boyunca kucağımda keşif turları yapmak istiyor artık. Dolapları karıştırıyoruz, balkondan bakıyoruz, neredeyse her şeyi tadıyoruz. Yaptığım her işe onu da dahil ediyorum. Çamaşır asarken heyecanlı sesler eşliğinde tek tek  çamaşırları tanıtıyor, sallıyor ve asıyorum. Katlarken ve bulaşık yıkarken de öyle. Bakınız aşağıda kızım çamaşır katlamaya yardım ediyor.

İşte böyle gün boyunca bir atraksiyon, bir heyecan gidiyor bizim evde. Öyle ki benden bile ciddi olan kocacım artık cıvıdı :) (ki bu büyük bir değişimdir, bilenler bilir) Helo ile günlerimiz çok keyifli, onun kahkahaları dünyalara bedel, tüm sıkıntılarımızı yorgunluğumuzu alıyor. Umarım hep böyle sürer ve tüm çocuklar daima gülerler.

Bir önceki yazımda için sevgili Gülşah nasıl beslendiğimi sormuştu. Bu sorunun cevabı öyle uzun ki bir post olarak yazmam daha doğru olacak.

Helo ilk ayda gayet iyi kilo almıştı. Doğum kilosunun üzerine 1400, doğumdan sonra kilo düştüğü için minimum kilosunun üzerine 1700 gram. Ancak bu kilo alımını genelde ufak doğan bebeklerde ilk ayda daha fazla oluyor. Bebeklerin ortalama doğum kilosu 3200 civarıdır ve ilk 1000 gr almaları beklenir. Bizimki 2700gr doğduğu için akranlarına yetişmek için daha çok kilo almış olmalı. Snraki üç ay boyunca yine ortalama birer kilo aldı ama son aylarda azaldı. En son 1,5 ayda 600 gram alınca benim eteklerim tutuştu ve yine dikkat etmeye başladım. Bu sabah da kaldırırken biraz zorlanınca acaba kilo mu aldı deyip, evdeki tartıyla tartmayı denedik (önce tek başımıza çıkıyoruz sonra onu kucağımıza alıp çıkıyoruz) galiba yine eski kilo alış düzenine dönmüş. Fakat pek tabi ki artık çok kilo almasını beklemek doğru değil. İlk aylar göre yerinde durmayan, kıpır kıpır bir bebek var şimdi. O kadar çok enerji harcıyor ki ilk aylarda yiyip içip sadece yatıyordu.

Beslenme mevzusuna gelince, elbette ki benim beslenme düzenim herkeste işe yarayacak, bana yarayan başkasına da yarayacak diye birşey yok. Genelde acıktıkça yiyorum ve kilo alıcam diye kesmiyorum. Hastaneden eve geldikten sonra neredeyse tüm hamilelik kilolarımı vermiştim ve üzerine hiç kilo almadım  (Türkiye ziyaretimiz hariç onu da gelince vermişim). Ama kilo da vermiyorum aylardır hep aynıyım. Yediklerim ve yaktıklarım dengede olmalı. Ha şu anki kilomdan memnun muyum değilim, daha vermem lazım :) Zamanla inşallah.

Çok düzenli olmasa da kahvaltılarımda 2-3 dilim ekmek, anne çayı (breastfeeding tea) yada bir bardak süt, peynir, zeytin, bir avuç kadar roka (ben roka sevdiğim için onu yiyorum yeşillik olan başka birşey de olur), bir dilim ballı yada reçelli ekmek. Başlarda her gün bir yumurta da vardı ama son zamanlarda bir gün arayla yemeye başladım. Bazı sabahlar kızımdan kahvaltı hazırlayıp yeme imkanım olmuyor,  o zamanlar da bir kase sütle yulaf yiyorum, içine tatlandırıcı olarak bazen pekmez bazen Nesquik katıyorum.

Öğle yemeklerim genelde bir önceki akşamdan kalanlar şeklinde oluyor. Pek zengin olamıyor bu öğünüm, Dila'nın en aktif zamanlarına denk geliyor, yiyebiliyorsam ne ala. Akşam üstüne doğru mutlaka acıkıyorum. Bu durumda eğer sabah çayı içmemişsem çay, sütü içmemişsem süt içip yanında kurabiye, bisküvi gibi şeyler yiyorum birkaç tane.

Akşam yemeklerinde de en az iki çeşit olmasına gayret ediyorum artık sebze yada et ne varsa. Ancak haftalık olarak eskiden beri şu düzene uymaya çalışırız. En az bir öğün balık, en az bir öğün kırmızı et (bazen 2-3 oluyor), 3-4 öğün tavuk ve diğer öğünlerde sebze olacak şekilde.

Gün içinde süt içiyorum ama mutlaka bir kase kadar yoğurt da yiyorum yemeklerin yanında. Burda meyveli yoğurtlar çok yaygın. Özellikle kayısılı yoğurtlardan alıp (genelde yarım kiloluk kaplarda alıyorum), bir oturuşta neredeyse hepsini yiyorum.

Hamileliğimde müthiş miktarda meyve yemiştim, şu sıralar eskisi gibi yiyemiyorum meyveyi ama gün içinde atıştırmaya çalışıyorum. Bir de hamileliğimde aldığım multivitamin ve DHA haplarına devam ediyorum. Arada unuttuğum da oluyor malesef.

İlk dönemlerde özellikle her emzirmeden sonra müthiş bir açlık duyuyordum (bugünlerde yine öyle hissediyorum ve seviniyorum). Ardından mutlaka birşeyler yemem gerekiyor, özellikle tatlı birşeyler canım istiyor. Bu zamanlarda kurtarıcım yulaflı bisküviler. Yulaf süt yapan ürünlerden bu yüzden onu tercih ediyorum. Gece de yanımda oluyor birkaç tane acıkınca ağzıma atıyorum. Bazen gece meyveli yoğurt da yediğim oluyor.

Su içmeye gelince, sürekli ölçmüyorum ama 2-3 lt içiyorum günde. Emzirme sırasında çok susuyorum ve mc donaldsın kocaman içecek kutuları vardır ya, onlardan iki kutu hep dolu halde bırakır eşim gece ve gündüz. Emzirirken kızım sütü çekerken ben de pipetle su içiyorum. Geceleri de devam ediyor su içmem. Annem emzirme sırasında birşey yenip içilmez diyor ve bana kızıyor ama dayanamıyorum.

Bunlardan başka özellikle yoğum kıvamlı meyve suları (kayısı, şeftali, karışık), sütlü tatlılar (sütla, puding vs) düzenli olmasa da atıştırmalık yiyeceklerim arasında. Burda tahin helvası yok diye susamlı krokanlardan da çok yedim. Genelde canım daha çok tatlı şeyler istiyor ama abartmıyorum. Mesela meyveli yoğurttaki gibi bir tatlılık bana yetiyor.

Umarım fikir verebilmişimdir.

Sevgiler

Bir çok anneye göre 5 aylık bir anne olarak henüz fazla tecrübeli değilim. Ancak hem benden daha acemilere fikir vermesi açısından, hem de günlüğüme not kalması açısından yazmaya karar verdim bu mevzuyu.

Bir yerde okumuştum, doğumdan sonra süt mevzusu anneye cinnet bile geçirtebilir gibisinden. Çünkü "emziriyor" musun ile başlayan, "sütün az mı çok mu, ay bu çocuk doymuyor, bol bol ye süt olsun" gibi yorumlara sakin kalabilmek imkansız. Çok şükür benim durumumda böyle etkenler yok ama cinnet geçirmek için başkalarına ihtiyaç yokmuş. Kişinin kendi beyni bile gayet güzel delirtebiliyormuş insanı. Beynimden geçen, sütüm az mı acaba, bebeğim doydu mu, ay hiç dolmadı göğüslerim, sütüm kesiliyor mu yoksa.... gibi evhamlar zaman zaman içimi kemirmeye devam ediyor.

Bu zamana kadar çok şükür anne sütü ile besledim bebeğimi ve yeteri kadar sütüm oldu. Kimi dönemlerde gerçekten taşacak, sağıp biriktirecek kadar çok olmasına rağmen, kimi dönemlerde de sanki çok azdı, pek dolmuyordu. Kızım doyduğunda kendisi bıraktığı için, her iki durumda da doyduğundan eminim ama ben de sütlerim şakır şakır olsun, dolaplar dolsun isterdim. (Şu an hiç stoğumuz yok). Belki kullanamazdık hepsini ama yedekte olduğunu bilmek insanı rahatlatıyor.

Zaten anne sütü için en önemli arttırıcı etki huzur imiş. Bunu ilk aylarda ben de tecrübe ettim. Buraya da yazmıştım bir dönem sürekli emdiği için hiç süt üremesine fırsat kalmıyordu ve neredeyse kesileceğini zannetmiştim. Bir gece böyle doymayıp açlıktan ağlayınca öyle korktum ki, bir daha öyle bir durumla başedebilmeyi göze alamadım. Bu yüzden eşime ne olur ne olmaz diye hazır anne sütü yerine geçen mamadan aldırdım. Evde kullanmayacak olsam bile hazır mamanın varlığı bana öyle bir rahatlama getirdi ki, hemen ardından yeniden sütlerim dolmaya başladı. Ve o dönemde yalnızca bir kere mama vermek zorunda kaldım onda da şarıl şarıl ağladım fakat, sonrasında "amaan eğer doymazsa mama veririm olur biter" düşüncesi beni çok rahatlattı. Gerçekten o dönemden sonra öyle çok sütüm oldu ki, mama kutusu göz önünden kalktı, unutuldu.

Bu olaydan sonra 3-4 kere daha mama verdim o da geçen ay içinde. Türkiye'den geldikten sonra hastalandım ve sanki sütlerim de bu yüzden çok azaldı. Bana doymuyor gibi geliyordu ve emzirdikten sonra mama verip iyice doysun istedim. Ancak şaşırarak gördüm ki Helo doyuyormuş ve  mamayı ağzında geveledi, biraz içti ve bıraktı. Şimdilerde hiç dert etmiyorum, hala aynı hevesle emmeye devam ediyor, hatta artık görünce sevindiğini belli ediyor. Ek gıdaya da yavaş yavaş geçtiğimiz için, doymazsa da diğer yiyeceklerden veririm düşüncesi beni rahatlatıyor.

• Yani ilk önerim kendinizi rahat hissedin, mama alınacaksa mama alın, ziyan olmaz ek gıdada muhallebisine katarsınız.

Tüm emzirme dönemi boyunca, sütüm çok olduğunda rahatlamak için, az olduğunda çoğalsın diye hep sağdım. Sağdığım için farklı dönemlerde ve beslenme şekillerinde sütün miktarının ve kalitesinin nasıl etkilendiğini görme şansım oldu. Bir diğer süt arttırıcı öneri bol bol su içilmesidir. Fakat gözlemlediğim kadarıyla bol sıvı sütün miktarını arttırsa da kalitesini arttırmıyor. Yani, çok su içip az beslendiğim zamanlar sağdığım sütlerin tamamı, başlangıçta çıkan şeffaf, açık renkli süt şeklinde oluyordu. Bütün bir kap böyle açık renkli süt doluyordu. Oysa normal dönemlerde başta bir miktar açık renkli süt, sonra kıvamlı, koyu yağlı süt çıkıyor. Elbette ki açık renkli sütün de faydaları var ama biliyoruz ki bebeği besleyen, kilo aldıran bu koyu süt. Dolayısıyla çok sulu, az kalorili beslendiğimde sütün besin değeri de az oluyor. Tabi yine çok su içmeye devam ediyorum ama demek istediğim, nasılsa süt oluyor diye, beslenmeyi azaltıp suya dadanmamak lazım.

• İkinci tavsiyem ise bu yönde, ne olursa olsun beslenmenizi kesmeyin, dikkat edin bol bol sıvı da tüketin. Çok kalorili olması gerekmiyor, öğün atlamadan dengeli beslenmek benim kastettiğim.

Tabi sağınca farkettiğim bir diğer şey de, sağmanın sütü arttırdığı. Misal benim kızım her öğünde bir memeden emiyor ve doyuyor. 3 saatte bir emdiğini düşünürsek her meme 6 saatte bir boşalmış oluyor. Oysa 3 saatte birini emip diğerini de sağıp kaldırırsam, bir sonraki diğer 3 saatte de zaten yeniden dolmuş oluyor. Vücut talebe ve göğüsteki boşluğa göre sütü üretiyor olmalı.

• Bu yüzden üçüncü tavsiyem de ne olursa olsun ucuzlarından da olsa bir pompa edinmeniz. Ben şu en dandik klakson görünümlülerden aldım, bana yetiyor. Eğer ihtiyaç duyarsanız daha komplike olanlarından alırsınız ama bence doğuma gitmeden önce hastane çantasında olması gerekenlerden biri de pompa. Bir çok kişi gibi ben de doğumdan sonra lazım olursa alırım demiştim ama süt az da olsa çok da olsa gerekiyormuş. Azsa çoğaltmak, çoksa rahatlatmak için :)

Elbette daha birçok tavsiye var süt ve emzirme ile ilgili. Bütün diğer bilgileri internette bolca bulabilirsiniz. Buraya yazdıklarım benim şahsen tecrübe edip, nispeten farklı bulduğum mevzulardı.

Tutmuş buraya yazmış. Tarihe not olsun, bu sabah keskin ve sert birşey geldi elime :) Kızım tam tamına 5 ay 5 günlük bugün.

Belki de bu güne kadar en keyifli aydı bu ay. Her ay gözlediğimiz gelişmeler çok heyecan verici ama bu ay iletişim konusunda milat denebilecek dönüşüm yaşandı bence. Bu zamana kadar yine iletişim kuruyorduk elbette ancak bu daha çok tek taraflıydı, yani biz onun seslerinden ve vücut dilinden ne demek istediğini anlamaya çalışıyorduk. Anlıyorduk da. Fakat şimdi bu iletişim çift taraflı oldu. Konuşması, sesler çıkarması değil kastettiğim. Onu zaten yapıyordu. Şimdi yine konuşuyor ama bir şeyler ifade etmek için, bizim dikkatimizi çekmek için, istediği birşeyi almak için vs. Gün içinde ııı ıhh larla beni öyle bir yönlendiriyor ki istediği yere onu taşıyor ya da objeyi uzatıyorum, uykusu geldiğinde hiç öğretmediğim halde eee-eee diyor, şarkı söylerken o da benimle melodik inlemelerle eşlik ediyor, komiklik olsun diye kikirdiyor, beğendiği bir şeyi görünce kahkaha sesleri çıkarıyor. Bizim söylediklerimizi de anlamaya başladı. Atta ve bıcı bıcıyı biliyor, tut dediğimizde tutuyor, al dediğimizde alıyor. Bu yüzden günlerimiz çok daha keyifli geçiyor.

Tabi artık minik bir kaşif olduğu için beni yorgunluktan bayıltmıyor da değil. Evde dokunup keşfetmedik yer bırakmadık. Dışarda, yaprakları otları inceliyoruz. Neredeyse her şeyi tadıyoruz :) En çok plastik su şişeleri, ambalaj kağıtları gibi şeylere meraklı. Oyuncak koleksiyonumuz da günden güne artıyor. Sevdiği oyuncaklar var onları görünce sarılıyor, kitaplarımız ve kartlarımız var her gün kocaman gözlerle inceliyoruz. En son minik bir piyano aldık fakat tuşları biraz sertmiş elleriyle basması için. Hiç önemli değil elbette, hiç durmayan ayaklar ne güne duruyor, ayaklarımızla bir güzel çalıyoruz piyanoyu :)

Her gün gezmeye ve banyo yapmaya devam ediyoruz. İkisini de çok seviyor. Ay başından itibaren destekle oturabildiği için banyoda artık oturarak da yıkanıyoruz. Bir de yüzüstü yatırıyorum, küvetinde bulunan kaplumbağa çıkartmaları ile konuşuyor, ayaklarını çırpıyor balık gibi yüzüyor.

Gündüz uykularımız bir Türkiye'de iken daha uzun süreli idi ama buraya gelince tekrar yarım saate düştü. Günde 4-5 defa olmak üzere yarımşar saatlik uyuyor. Toplamda gece de iyi uyuduğu için yeterli miktarda uyumuş oluyor ama benim için çok zor oluyor, hiç bir iş yapamıyorum. Tabi bu düzen her gün aynı şekilde de işlemiyor, mesela dün neredeyse hiç uyumadı gündüz. Bazen de nadir de olsa yarım saatlik süreler 45 dakikaya uzayabiliyor. Genelde 2 saat aktiviteden sonra uykusu geliyor, kimi zaman 3 saat de oluyor bu. Günlerimiz böyle uyku-aktivite-beslenme şeklinde geçiyor.

Beslenmeye gelince, anne sütünü almaya devam ediyor hala aynı iştahla. Tabi arada tattırmalarım da oluyor. Bir çok şey tattırdığım halde, ona özel hazırlayıp vermedim henüz hiç birşey. Bugün doktor kontrolümüz vardı sabahtan ve artık istersem ek gıda verebileceğimi söyledi. Çok sağlıklı iletişim kuramadık, çünkü Dila doktora geldiğimizde uyuyordu ve uyanınca ağlamaya başladı. Bir de aşı oldu üstüne ağlaması dinmek bilmedi. Doktor elma gibi meyveler ve sebze çorbası verebilirsin dedi. Kilosu da 6750gr olmuş (kafası da 42 cm). En son İstanbul'daki doktor kontrolümüze göre, 1,5 ayda 600 gr kadar almış ki ilk defa bu kadar az aldı. Biraz üzüldüm ama doğum kilosunun üzerine baştan itibaren aldığı toplam kilo makul sınırlar içerisinde olduğundan dert etmiyorum. Zaten bu ayın 20 gününde hasta olduğum için sütümün miktarı oldukça etkilendi ve muhtemelen besin değeri de düştü. Ancak çok şükür ki kızıma hastalık geçmedi. Şimdi günde bir öğün çorba ya da meyve ile başlayıp tepkisine göre geçiş yapacağım. Gerçi tattırmalardan alıştığı için kaşıkla verdiğim her şeyi yiyiyor ve maşallah çok da güzel çiğniyor.

Elleriyle tutma kavrama becerileri daha da gelişti, bacakları zaten hiç durmadan at gibi tepiniyor, oturmayı çok seviyor hatta hiç yatmak istemiyor. Uykudan uyanınca onu yatakta yarı doğrulmuş halde buluyorum, gece bile uyku sersemi doğrulmaya çalışıyor. Tabi oturması tam mükemmel değil yanlara devrilebiliyor bazen ama yastıklarla falan destekleyip bırakabiliyorum. Bu gün doktordan gelirken dışarda öğle yemeği yedik ve mama sandalyesinde oturtmayı denedim, gayet memnun kaldı. Yakında mama sandalyesi alma vaktidir bize :)


Emekleme konusunda ise fazla bir hareket yok sanıyordum ki dün akşam bizi şaşırttı. Doğduğundan beri reflü problemi nedeniyle hep eğimli yatırdığımız için karın üstü yatmaya pek alışmadı. Öyle durmaktan hoşlanmıyor ve bir süre sonra bağırıyor. Aslında kafasını kaplumbağa gibi uzattığı için bir süre sonra boynu yoruluyor. Ne kadar yaptırmaya çalışsam da kafasını koyup dinlenmesi gerektiğini öğretemedim (biraz inatçı da). Haliyle yorulunca dönmek istiyor. Dün akşam yine denemek için yatırmıştım ki kafasını kendiliğinden yere koydu, poposunu havaya dikti, bacaklarını da bisiklet çevirir gibi hızlıca hareket ettirdi ve ilerledi ! Öyle komikti ki, arkadan itmeli motor gibi :)


Geçen ay başladığı ayaklarını tutma, ağıza götürme çalışmaları bu ay tavan yapmış durumda. Öyle ki artık tesbih böceği vaziyette her an. Top gibi kıvrılıyor. Yukardaki resim de arabasında bile bu vaziyette olduğunun fotoğrafıdır. Tüm yüz resimlerimizde bir ve ya iki ayak da var bu ay fotolarında :)

Bazı günler olan huysuzluklarının nedenini dişe yormak istiyorum zira çok ama çok kaşınıyor dişleri. Sürekli kaşıyor dişlerini, beş parmak birden eli ağzında, diş kaşıyıcılarını, oyuncaklarını hep ısırıyor. İstanbul'dayken diş çıkarırken rahatlasın diye sürülen jellerden almıştım, onu sürmeden gece uykusuna dalamıyor kaşımaktan. Jeli de sevdi hoşuna gidiyor. Babasının da bazı akşamlar diş etleri kaşınıyormuş beraber sürünüyorlar :))

Bu ay hayret ve panik içersinde tecrübe ettim ki, kızım ne kadar da büyümüş. Bu hafta hava yine olduka sıcak ama geçen haftalarda 13 derecelere kadar düştü ve giydirebilecek kıyafet bulamadım. Yazı badilerle falan bir şekilde geçirdik ama hava soğuyunca eski kıyafetlerimize atladım hemen.  Gördüm ki hepsi minicik kalmış, kollar bacaklar yarım. Bir kaç gün alışverişe de çıkamayınca ne giydireceğimi bilemedim. İlk üç ay boyunca da hava soğuktu ama o zaman koyduğunda yatıyordu, battaniyelere sarıyorduk bir şekilde idare ediliyordu. Şimdi yatmak istemez, kucakta 5 dakika durmaz, hele battaniyelerden nefret ediyor, anında tekmeleyerek atıyor üstünden. İlk fırsatta alışveriş yaptık, kışlık giysiler aldık, gerçi giydiremeden hava ısındı ama olsun :) Bu bebek alışverişi mevzusu da hem büyük keyif hem de dert. Sezon sonu diye bir anlayış henüz olamadı hep sezon başı pahalı pahalı alıyoruz. Ama birkaç parça gelecek yaz için aldım, umarım olur.

İşte böyle her geçen gün ne kadar büyüdüğüne tanık olunca hem gözlerime inanamıyorum hem de günler çabucak geçiyor, bu hallerini kaçırıcam da kızıma doyamıcam diye ödüm patlıyor. O mis kokusu, kıkır kıkır gülüşü, melodik sesi (çok güzel ahenkli bir sesi var) beni mest ediyor, artık rüyalarımda bile hep o var.

Sonradan Not: Bu ay kızımı uyuturken "Hani o saçlarına taç yaptığım çiçekler..." şarkısını söylediğimi, başka şarkı söylediğimde ısrarla onu istediğini yazmayı unutmuşum. Bir yılın sonunda konservatuara hazırlanmış kadar olucam herhalde günde onlarca kez söylemekten

Bayramınızı kutlayalım istedik kızımla :)

Son zamanlarda seni çok düşünür oldum. Keşke olsaydın da kızım uyurken, evi şöyle sessizce çabucak süpürseydim. Sonra hemen silerdim. O uyurken elektrikli süpürgeyi açmak istemiyorum uyanmasın diye, hem de zor geliyor doğrusu. Kızım büyüdü artık daha hareketli daha kaşif bu günlerde. Oyuncakları da sık sık yere düşüyor ve her zaman da yıkanması söz konusu değil tabi. E bazen ben görmeden ağzına da atıyor. Mikroplarla tanışsın diye çok da katı değilim ama şu saçlar yok mu saçlar. Eskiden beri çok tiksinirim. Ağzıma saç gelmesi fikri bile beni deli eder.

İşte bu yüzden düştün aklıma. Olsaydın da her sabah şööyle bir süpürseydim saçları, sonra da hızlıca bir silerdim misss. İtiraf edeyim seni unutmuştum ben. Bu yaz Türkiye'ye gidince hatırladım. Annem hala balkonda kullanıyor seni. Yazlıkta da fayans kaplı zeminleri, bahçeleri süpürünce eski günler hatırıma geldi. Ne de severdim seni önceden.

Küçükken tellerini oyuncak bebek saçları gibi severdim, güya arasında kalmış başaklar da bitlerdi, ayıklamaya çalışırdım. Bahçeyi süpürme görevini sık sık üstlendim. Ama merdivenlerin köşelerini tam temizleyemiyordum senle. Elime çok büyük geliyordun, tam kıvıramıyordum bileğimi. Hatırlarsın sokakları da süpürürdüm. Küçük sokağımızı arkadaşımla baştan sona süpürmüşlüğümüz vardı. Yoo öyle külfetli bir iş değildi, oyun gibi gelirdi bize. Kendimizi küçük hanım zannederdik, bir de başımıza tülbent bağlardık saçlarımız tozlanmasın diye. Anneler de öyle yapardı ya hani.

Eskiden herkes kapısının önünü süpürürdü sabah kalkar kalkmaz. Hele yaz günlerinde, önü süpürülmüş, hafif ıslatılmış, çiçekleri sulanmış yollardan geçip bakkala ekmek almaya gitmek ne keyifti.

Sokaktan geçen satıcıdan yeni süpürge alacağımız zaman ben de koşa koşa giderdim yanına annemin. Onca süpürgeyi görmek hoşuma gidiyordu herhalde. Annem eliyle tek tek tartar, hafif olanı seçerdi. Bir de telleri fazla kalın olmamalıymış ki çabuk kırılmasın. İlk alınan süpürge biraz katır kutur olurdu süpürüken. Bir süre sonra ise yolunu bulmuş, hafif meyilleşmiş olur kıvama gelirdi. O zaman çok çabuk ve etkili süpürülürdü onla.

Annemlerin balkondan baktık kızımla bu gidişimde. Her sabah aynı çöpçü aynı noktaları süpürüyordu. Malesef mahallenin ergen delikanlıları her akşam oturup çekirdek çitleyip kabuklarını da yere atmayı adet edinmiş. O adamcağıza çok üzüldüm ama belki herkes titiz olsa ona da iş olmazdı kimbilir.

Burda senin aynından bulamadım, belki vardır da ben bilmiyorum. Markete gittim, bildiğin fırça gibi olan plastik süpürgelerden aldım. Senin yerini tutmuyor elbet ama şimdi her sabah şööyle bir süpürüyorum, saçları topluyorum ve ardından siliyorum. Evde fazla halı olmadığı için çok kolay oluyor. Belki elektrikli süpürge kadar etkin temizlik değil ama her gün olunca fazla batmıyor zaten. Üstelik tüm bunlar elektrikli süpürgeyi açma süpürme ve toplama zamanı kadar bile tutmuyor.

Aslında hiç bir anneyi ve davranışını eleştirmem biliyorum ki başına gelir insanın. Yalnız bir konu var ki anne olsun olmasın insanlarda pek tahammül edemezdim. Misal bir kişi bir huyundan ya da hayatındaki bir şeyden rahatsız, sürekli şikayet ediyor ama değiştirmek için hiç bir çaba göstermiyor. Bu insanlara şaşardım, sonuç istenildiği gibi olur ya da olmaz ama benim sloganım hep "harekete geç" olur. Durağan kalmak, o derdi çekmeyi kabullenmeyi kabul edemiyorum. Şimdi de hala aynı düşünüyorum ama anne olunca anladım ki, insanda bu değişimi gerçekleştirecek zaman da, enerji de kalmıyormuş. İstese bile yapamıyormuş. Belki de bebek dışında kendi de dahil hayatındaki her şeyi ikinci plana atmaktan kaynaklanıyor bu.

Anne olunca anladım ki, yemeği sıcak yemek, çayını sıcak içmek veya sohbetli kahveler vs bir lüksmüş. O gün içinde karnını doyurabildiysen ne mutlu sana.

Anne olunca anladım ki, eskiden yapmadığında huzursuz eden ev işleri artık yapılmasa da oluyormuş. Planlı düzenli biriysen eskiden, o düzeni bir daha bulmak imkansız. Eğer yarım yamalak da olsa ev dönüyorsa yetiyormuş.

Anne olunca anladım ki, sen artık sevgili, evlat, kardeş, gelin vs değilsin. Tüm sıfatların siliniyor sadece bebeğinin annesisin. Birisi nasılsın iyi misin diye sorduğunda aslında bebeğe bakabilecek durumda mısın diye soruyordur, kendine dikkat et dediklerinde önemli olan senin sağlığın değil, bebeğin sağlığıdır. Yani artık bebeğin yaşam destek ünitesi gibi bir kıvama geliyorsun, bebeğin ihtiyaçlarını sağlayabildiğin derecede önemlisin. Malesef bu beni çok üzüyor. Elbette onu her şeyden sakınacağım, canımdan değerli benim için bebeğim. Ama ben de insanım yahu beni de önemseyin çığlıkları kopuyor içimde.

Anne olunca anladım ki, tek bir gün içinde bile birçok duyguyu tavan yapmış şekilde yaşayabiliyorsun. Aklındakileri okuyup derhal (!) yerine getirmediği için eşine karşı sinirlerin tavan yapıyor, bebeğin huysuzlandığında ya da uyumadığında kafanı duvarlara vurmak isteyecek kadar kızgınlığın sonra da böyle hissettin diye vicdan azabın tavan yapıyor, ağladığında için içini yiyor acıma duygun tavan yapıyor ve keyifli gülücükler attığında ise içindeki mutluluk ve aşk tavan yapıyor. Normal hayatta böyle yoğun duyguları belki haftada bir yaşıyorsun ama anne olunca gün içinde bu ekstremum duygular arasında savrulup duruyorsun, duygu sarhoşu oluyorsun.

Devam edecek...

Helo'nun gündüz uykuları sıkıntılı. Sanki alarm kurmuş gibi tam tamına yarım saat uyuyor ve günde 4-5 kez oluyor bu.  Toplamda günlük yeterli uykuyu alıyor ama bu kısa sürelerde hiç bir iş yapamıyorum. Herbirinde kahvaltı, öğle yemeği, bulaşık, biraz ev toplama derken akşam oluyor. Uyanık olduğu saatlerde ise onunla sürekli beraberim. Oyunlar oynatmaktan, hoplatıp zıplatmaktan bitap düşüyorum. Bazen eşim işten geldiğinde diyor ki